Με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Προγράμματος με τίτλο: ‘’Προληπτική Εκπαίδευση και Δράσεις για Καρδιαγγειακά Νοσήματα και Σακχαρώδη Διαβήτη (PreAct)

και του

Διϊδρυματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Κλινική Άσκηση και Εφαρμογές της Τεχνολογίας στην Υγεία»

του Τμήματος Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού της Σχολής Επιστήμης Φυσικής Αγωγής, Αθλητισμού και Εργοθεραπείας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» – Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνίων

 

ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ

Παχυσαρκία και Καρδιομεταβολική Υγεία:

Στρατηγικές Πρόληψης

 

Ημερομηνία: Κυριακή 25 Μαΐου 2025

Ώρα: 13.30 – 15.30

Χώρος: Αμφιθέατρο “Γεώργιος Παπαδριέλλης”

 

Περιγραφή:

Είναι κοινά αποδεκτό ότι η παχυσαρκία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο καθώς συνδέεται με την εμφάνιση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου και άλλων μεταβολικών ασθενειών. Στην παρούσα στρογγυλή τράπεζα θα παρουσιαστούν νεότερα δεδομένα που αφορούν τη σχέση της με την καρδιομεταβολική υγεία και θα γίνει αναφορά σε στρατηγικές πρόληψης, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζονται ήδη από την παιδική ηλικία προκειμένου να υπάρχει έγκαιρη και επιτυχής αντιμετώπισή της.

Προεδρείο: Σάββας Τοκμακίδης, Ομότιμος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α., Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

stokmaki@phyed.duth.gr

Ελένη Δούδα, Καθηγήτρια, Τ.Ε.Φ.Α.Α., Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Διευθύντρια του Δ.Π.Μ.Σ. «Κλινική Άσκηση και Εφαρμογές της Τεχνολογίας στην Υγεία»

edouda@phyed.duth.gr

 

Ομιλητές:

Επίπτωση και επιπολασμός των παραγόντων κινδύνου στην Καρδιαγγειακή Νόσο στην Ελλάδα

Θεόδωρος Ξάνθος, Καθηγητής Φυσιολογίας-Παθοφυσιολογίας, Σχολή Επιστημών Υγείας, Αντιπρύτανης Διεθνών Σχέσεων & Εξωστρέφειας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Καρδιοαναπνευστικής Αναζωογόνησης

Η καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί μία από τις κυριότερες αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας στην Ελλάδα. Ο επιπολασμός των παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση καρδιαγγεικής νόσου στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα υψηλός, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για στοχευμένες στρατηγικές πρόληψης και παρέμβασης σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η εκπαίδευση του κοινού σε θέματα υγιεινής διατροφής και φυσικής δραστηριότητας, η προώθηση πολιτικών δημόσιας υγείας που θα μειώσουν τους παράγοντες κινδύνου και η βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας για πρώιμη διάγνωση και θεραπεία αποτελούν στρατηγικές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των παραγόντων κινδύνου της καρδιοαγγειακής νόσου και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών.

 

Αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου από την παιδική ηλικία

Κωνσταντίνος Βόλακλης, Κλινικός Εργοφυσιολόγος, Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης, Καρδιολογική Κλινική Άουγκσμπουργκ, Κλινική Πρόληψης και Αθλητιατρικής, Ιατρική Σχολή, Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μονάχου

Με βάση τις σύγχρονες στρατηγικές πρόληψης η αξιολόγηση των παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου θα πρέπει να γίνεται σχετικά νωρίς, ήδη από την παιδική ηλικία, προκειμένου να υπάρχει σημαντική μείωση του σχετικού κινδύνου εκδήλωσης. Σημαντική θεωρείται, μεταξύ άλλων, η αξιολόγηση δεικτών παχυσαρκίας και της αρτηριακής πίεσης, η εκτίμηση του επιπέδου φυσικής δραστηριότητας, οι συνήθειες καπνίσματος και το λιπιδαιμικό προφίλ. Βάσει σχετικών ερευνών η πρώιμη αναγνώριση και αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου μειώνει σημαντικά την πιθανότητα νόσησης αλλά και της συνεπαγόμενης θνητότητας.

 

Κλινικές ιδιαιτερότητες του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου Ι και της παχυσαρκίας

Ευγενία Βλάχου, Καθηγήτρια του Τμήματος Μαιευτικής της Σχολής Επιστημών Υγείας και Πρόνοιας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης Τύπου 1 (ΣΔ1) είναι μια αυτοάνοση χρόνια νόσος, κατά την οποία καταστρέφονται τα β-κύτταρα του παγκρέατος, που παράγουν ινσουλίνη. Η έλλειψη ινσουλίνης οδηγεί σε υπεργλυκαιμία και απαιτεί διά βίου χορήγηση ινσουλίνης. Η διαχείρισή του παρουσιάζει αρκετές κλινικές ιδιαιτερότητες, διαφορετικές από τον ΣΔ τύπου 2 και απαιτεί συνεχή, πολύπλευρη και εξατομικευμένη διαχείριση, που συνδυάζει ινσουλινοθεραπεία, συνεχή εκπαίδευση, τεχνολογικά εργαλεία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Η παχυσαρκία, αν και παραδοσιακά σχετιζόταν περισσότερο με τον ΣΔ τύπου 2, τα τελευταία χρόνια αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας και στον ΣΔ τύπου 1. Η παρουσία παχυσαρκίας σε άτομα με ΣΔ1 μπορεί να περιπλέξει περαιτέρω τη ρύθμιση του σακχάρου, να αυξήσει την αντίσταση στην ινσουλίνη και να απαιτεί τροποποίηση της ινσουλινοθεραπείας. Επιπλέον, εντείνει τον κίνδυνο για καρδιομεταβολικές επιπλοκές, προσθέτοντας στην ήδη αυξημένη πολυπλοκότητα της νόσου. Συνεπώς, η διαχείριση του ΣΔ1 σε συνδυασμό με την παχυσαρκία απαιτεί ακόμη πιο εντατική και εξατομικευμένη προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τις γλυκαιμικές ανάγκες όσο και τους παράγοντες που επηρεάζουν το σωματικό βάρος, τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα.

 

Η Σημασία της Σωματικής Άσκησης στην Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση της Νοσογόνου Παχυσαρκίας

Ηλίας Σδράλης, Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Νοσογόνου Παχυσαρκίας & Μεταβολικών Νοσημάτων, Ιατρικό Διαβαλκανικό Θεσσαλονίκης

Η βαριατρική και μεταβολική χειρουργική αποτελεί μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις στην αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας και των συναφών μεταβολικών διαταραχών. Ωστόσο, η μακροχρόνια επιτυχία της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την υιοθέτηση ενός συνολικού θεραπευτικού πλαισίου που περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, με τη σωματική άσκηση να κατέχει κομβικό ρόλο τόσο στην προεγχειρητική προετοιμασία όσο και στη μετεγχειρητική αποκατάσταση.

 

Προεγχειρητική Φυσική Δραστηριότητα: Η εφαρμογή σωματικής δραστηριότητας πριν την επέμβαση έχει πολλαπλά οφέλη για τον ασθενή:

• Βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών κατά τη διάρκεια της αναισθησίας και της χειρουργικής πράξης.
• Αύξηση της μυϊκής μάζας και του βασικού μεταβολισμού, κάτι που ενισχύει τη μετεγχειρητική αποκατάσταση.
• Μείωση της φλεγμονώδους κατάστασης του οργανισμού, στοιχείο που συνδέεται με καλύτερη μετεγχειρητική πορεία.
• Ψυχολογική προετοιμασία και ενίσχυση της προσήλωσης στο θεραπευτικό πλάνο.

 

Η φυσική δραστηριότητα σε αυτή τη φάση μπορεί να περιλαμβάνει ήπια αερόβια άσκηση (όπως περπάτημα ή ποδήλατο), ασκήσεις ευλυγισίας και ελαφριά προγράμματα ενδυνάμωσης με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της φυσικής κατάστασης.

 

Μετεγχειρητική Σωματική Άσκηση: Η ενσωμάτωση της άσκησης στο μετεγχειρητικό πλάνο είναι καθοριστική για:

• Τη διατήρηση της απώλειας βάρους και την αποφυγή επαναπρόσληψης.
• Την πρόληψη της απώλειας άλιπης μάζας, η οποία μπορεί να συμβεί λόγω ταχείας μείωσης του σωματικού βάρους.
• Τη βελτίωση της γλυκαιμικής ρύθμισης, ειδικά σε ασθενείς με προϋπάρχοντα σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 ή ινσουλινοαντίσταση.
• Τη βελτίωση της κινητικότητας, της λειτουργικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής.
• Την ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας, μέσω της μείωσης των επιπέδων άγχους και της ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης.

 

Η άσκηση πρέπει να είναι προοδευτική και εξατομικευμένη, λαμβάνοντας υπόψη τη φάση επούλωσης, τη φυσική κατάσταση και τις δυνατότητες του εκάστοτε ασθενούς. Στόχος είναι η σταδιακή μετάβαση από την ελαφριά φυσική δραστηριότητα στην τακτική συμμετοχή σε οργανωμένα προγράμματα άσκησης.

 

Ολοκληρωμένη Θεραπευτική Προσέγγιση: Η βαριατρική χειρουργική, όταν πλαισιώνεται από συστηματική σωματική άσκηση, δεν αποτελεί απλώς μέθοδο απώλειας βάρους, αλλά λειτουργεί ως αφετηρία για ριζική μεταβολή του μεταβολικού και λειτουργικού προφίλ του ασθενούς. Η διατήρηση των θετικών αποτελεσμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενσωμάτωση της φυσικής δραστηριότητας στην καθημερινότητα, ως αναπόσπαστο κομμάτι ενός νέου, υγιούς τρόπου ζωής.